28 augustus 2018

Uitkomsten onderzoek ‘Werkdruk in het Rotterdamse primair onderwijs’

PPO Rotterdam heeft samen met de gemeente Rotterdam onderzoek gedaan naar de knelpunten rond passend onderwijs en de aansluiting met de jeugdhulp. Eén van de knelpunten betreft de ervaren werkdruk bij leerkrachten en intern begeleiders (IB-ers).

Er is het afgelopen schooljaar veel te doen geweest rondom werkdruk in het primair onderwijs. Via PO in actie strijden ruim 44.000 leerkrachten in het basisonderwijs voor een eerlijk salaris en minder werkdruk. Ook PPO Rotterdam ontvangt al geruime tijd signalen uit het werkveld dat er op de Rotterdamse scholen veel werkdruk wordt ervaren vanwege de verzwaring van de problematiek die de leerkracht in de klas aantreft. PPO Rotterdam wilde graag weten wat zij als samenwerkingsverband gericht kan doen om de ervaren werkdruk te verminderen. Mede op verzoek van de Ondersteuningsplanraad (OPR) van het samenwerkingsverband, waarin ouders en leerkrachten vertegenwoordigd zijn, is een verdiepend onderzoek naar werkdruk uitgezet.

In totaal hebben bijna 500 leerkrachten en IB-ers de digitale enquête ingevuld. De resultaten bevestigen het bestaande beeld. Veel leerkrachten en IB-ers ervaren een verhoogde werkdruk (bijna tweederde van hen scoort werkdruk als een 8 of hoger op een schaal van 1-10). Hierdoor hebben zij regelmatig het gevoel tekort te schieten en overweegt zelfs 1 op de 10 leerkrachten het onderwijs te verlaten. Een zorgwekkende uitkomst gezien de huidige arbeidsmarkttekorten in de sector.

De meeste werkdruk wordt ervaren rondom administratie en de combinatie onderwijs en zorg. Specifiek ten aanzien van passend onderwijs geven respondenten aan dat zij een verzwaring van de problematiek ervaren, met name bij jonge kinderen, en dat er sprake is van een veranderende (leef)omgeving van leerlingen, waardoor er meer van hen en ook van de school gevraagd wordt. Hierover verschenen eerder al een aantal berichten in de media:

Zorgen om Rotterdamse kleuters: niet zindelijk en afhankelijk van de fles
Kleuters in de problemen: het is lastig je kind opvoeden als je zelf problemen hebt
Extra klassen voor probleemkleuters op speciaal onderwijs

Aan de leerkrachten en IB-ers is ook gevraagd welke oplossingen zij zien ten aanzien van de ervaren werkdruk. De meest genoemde oplossingsrichtingen zijn:

  • Extra handen in de klas
  • Meer tijd voor administratie
  • Jeugdhulp in de school
  • Minder extra taken
  • Meer tijd voor overleg met ouders


PPO Rotterdam neemt de uitkomsten en aanbevelingen uit het onderzoek mee terug naar de praktijk. Samen met de besturen, directeuren, leerkrachten en ouders zal gekeken worden hoe er vanuit het samenwerkingsverband concreet bijgedragen kan worden aan verlaging van de werkdruk. Met een aantal zaken kan al direct worden gestart:

  • Implementatie van het nieuwe systeem Kindkans waarmee de administratieve lasten t.a.v. het uitwisselen van leerlinggegevens en het aanvragen van arrangementen en toelaatbaarheidsverklaringen verminderd worden. Het systeem draait nu al in de wijk Alexander (pilot) en zal dit schooljaar over de andere delen van Rotterdam worden uitgerold.
  • Het nieuwe systeem maakt het ook mogelijk om de beschikbare data sneller en beter om te zetten naar waardevolle (sturings)informatie voor het werkveld.
  • Versterkte inzet op de aansluiting tussen onderwijs en jeugdzorg, in nauwe samenwerking met de gemeente Rotterdam.
  • De uitkomsten van het onderzoek zijn ook gedeeld met de aangesloten schoolbesturen binnen het samenwerkingsverband. Zo kan ieder schoolbestuur ook de voor hen relevante aanknopingspunten gebruiken binnen het eigen werkdrukbeleid. 


Graag willen we alle leerkrachten en IB-ers die, ondanks de hoge werkdruk, de moeite hebben genomen deel te nemen aan de vragenlijst langs deze weg nogmaals hartelijk bedanken.

Benieuwd naar het volledige rapport? Klik hier. Er is ook een infographic beschikbaar.

Pagina delen: